CRIF Polska: coraz więcej firm z negatywną oceną wiarygodności płatniczej

W praktyce oznacza to, że firmy coraz częściej podejmują decyzje biznesowe w oparciu o dane i zaawansowaną analizę ryzyka, a nie jednorazową weryfikację kontrahenta. Dane

CRIF Polska wskazują również, że w 2025 roku blisko 47% zapytań dotyczyło kontrahentów o podwyższonym lub wysokim poziomie ryzyka. Oznacza to, że niemal co drugi sprawdzany przedsiębiorca generował ryzyko dla biznesu.

Co więcej, w pierwszym kwartale zaobserwowano także niemal czterokrotny wzrost liczby firm zaliczanych do kategorii wysokiego ryzyka (w porównaniu rok do roku). To wyraźny sygnał, że ryzyko dynamicznie rośnie.

– Negatywna ocena w tego typu analizach najczęściej oznacza niepodjęcie współpracy z kontrahentem, odmowę udzielenia odroczonych płatności lub finansowania, obniżenie limitów kredytowych, bądź konieczność zastosowania dodatkowych zabezpieczeń transakcji. W dłuższej perspektywie utrudnia z kolei pozyskiwanie finansowania, ubezpieczanie należności oraz negocjowanie warunków współpracy B2B. Należy też zauważyć, że przez lata standardem w ocenie wiarygodności kontrahenta była analiza kondycji samej spółki, jej zobowiązań, historii płatniczej, sytuacji finansowej. Przegląd przygotowywanych przez nas raportów kredytowych pokazuje, że ten model przestał wystarczać. Coraz ważniejszym czynnikiem jest historia biznesowa ludzi, którzy stoją za firmą, a nie dokumenty rejestrowe czy historia kredytowa. Spółka może być formalnie bez obciążeń, ale jej decydenci od lat mogą być częścią innych podmiotów o negatywnej historii – komentuje Magdalena Grzeszczak, ekspertka CRIF Polska.

Analiza danych CRIF pokazuje trzy najczęstsze obszary ryzyka związane z kadrą zarządzającą:

Najczęstszym sygnałem ostrzegawczym jest posiadanie przez osobę decyzyjną więcej niż pięciu aktywnych połączeń z innymi firmami jednocześnie. Samo w sobie może być to efektem legalnej, rozbudowanej działalności – jednak w połączeniu z innymi sygnałami sugeruje tworzenie skomplikowanych struktur kapitałowych, które mogą służyć rozpraszaniu odpowiedzialności lub ukrywaniu faktycznej kondycji biznesowej.

Drugi najczęściej wskazywany powód to fakt, że dana osoba decyzyjna jest lub była właścicielem innej firmy posiadającej negatywne oceny – zadłużenie, postępowanie egzekucyjne lub historię niewypłacalności. To sygnał, który wskazuje na powtarzalne schematy zachowań biznesowych, niezależnie od tego, pod jakim szyldem dana osoba aktualnie działa.

Trzecią grupę alarmujących przypadków stanowią z kolei sytuacje, w których osoba decyzyjna stworzyła co najmniej pięć nowych stanowisk w różnych podmiotach w ciągu ostatnich dwunastu miesięcy. Nie musi być to negatywny sygnał, ale intensywna aktywność rejestracyjna może wskazywać na tzw. strategię „słupa”, czyli przenoszenie aktywów do nowych, formalnie czystych struktur przy jednoczesnym wygaszaniu podmiotów obciążonych zobowiązaniami lub celowe komplikowanie obrazu prawnego w obliczu postępowań egzekucyjnych.

– Dane jednoznacznie wskazują, że ryzyko w coraz większym stopniu przenosi się z poziomu spółki na poziom ludzi nią zarządzających. Sama weryfikacja NIP-u to dziś za mało – kluczowa staje się analiza behawioralna i relacyjna osób decyzyjnych, bo to ich historia biznesowa jest nośnikiem ryzyka, które później materializuje się na poziomie całej organizacji. Chcę też podkreślić, że weryfikacja kontrahenta nie może być jednorazowa, a ciągła. Ryzyko jest dynamiczne. Zmiana na stanowisku prezesa albo pojawienie się nowego prokurenta z negatywną historią może diametralnie zmienić profil ryzyka podmiotu, nawet tego, z którym współpracujemy od lat – ocenia Magdalena Grzeszczak z CRIF Polska.

Analiza historii biznesowej osób stojących za spółką, takich jak członkowie zarządu, prokurenci czy beneficjenci rzeczywiści, pozwala wychwycić zagrożenia, które pozostają poza zasięgiem tradycyjnych narzędzi oceny kondycji przedsiębiorstwa. Chodzi przede wszystkim o wykrywanie powtarzalnych schematów. Historia konkretnego decydenta może ujawnić uczestnictwo w wielu podmiotach o krótkim cyklu życia, zamkniętych z długami lub postępowaniami egzekucyjnymi. Tego typu wzorzec jest znacznie ważniejszym sygnałem ostrzegawczym niż bieżąca, poprawna historia płatnicza nowej spółki, którą dana osoba właśnie założyła.

Nawet jeśli badana spółka jest operacyjnie bez zarzutu, jej decydenci mogą być związani z podmiotami posiadającymi aktywne zobowiązania lub toczące się postępowania. Istnieje więc ryzyko, że powtórzą schemat, co bez analizy osobowej pozostaje niewidoczne.

Źródło: CRIF Polska