Szukaj

​

Zaloguj

Zaloguj się

Jesteś nowym klientem?

Zarejestruj się

Szukaj

​

Zaloguj

Zaloguj się

Jesteś nowym klientem?

Zarejestruj się
Strona Główna/Artykuły/Prezydent zablokował podwyżkę VAT. Budżet nie otrzyma niemal 1,3 mld zł, które rząd chciał pozyskać od producentów napojów

AKTUALNOŚCI

Prezydent zablokował podwyżkę VAT. Budżet nie otrzyma niemal 1,3 mld zł, które rząd chciał pozyskać od producentów napojów

Prezydent Karol Nawrocki zawetował ustawę podnoszącą VAT na wybrane napoje energetyczne, piwa bezalkoholowe i inne bezalkoholowe odpowiedniki napojów alkoholowych zawierające sok. Od 1 stycznia 2027 roku produkty te miały zostać objęte stawką 23 proc. zamiast dotychczasowych 5 proc. w handlu i 8 proc. w gastronomii. Według rządowych szacunków zmiana przyniosłaby budżetowi niemal 1,3 mld zł dodatkowych wpływów w pierwszym roku obowiązywania, a w latach 2027–2036 blisko 15,8 mld zł. Prezydent uzasadnił weto ryzykiem wzrostu cen, negatywnymi konsekwencjami dla producentów i sadowników oraz brakiem gwarancji przeznaczenia dodatkowych dochodów na ochronę zdrowia.


Data publikacji: 20.11.2026

Data aktualizacji: 20.11.2026

Podziel się:

Dwie osoby w garniturach dyskutujące nad dokumentem leżącym na stole. Zdjęcie ilustruje negocjacje i decyzje na szczeblu państwowym, takie jak weto prezydenckie wobec ustawy o VAT.
Prezydenckie weto zatrzymało podwyżkę podatku VAT na wybrane napoje. Źródło: Magnific Premium
Spis treści:

Planowane na początek 2027 roku zmiany opodatkowania napojów bezalkoholowych zostały zatrzymane na ostatnim etapie procesu legislacyjnego. Prezydent Karol Nawrocki 18 listopada odmówił podpisania nowelizacji ustawy o podatku od towarów i usług, która miała pozbawić część produktów preferencyjnego opodatkowania. Regulacja została wcześniej przyjęta przez Sejm i Senat, a jej wejście w życie przewidziano na 1 stycznia.

Rząd zamierzał objąć podstawową, 23-procentową stawką VAT napoje zawierające co najmniej 20 proc. soku owocowego, warzywnego lub owocowo-warzywnego, jeżeli należą do określonych kategorii produktów energetyzujących albo bezalkoholowych odpowiedników alkoholu. Dotychczas takie napoje mogły korzystać z preferencyjnej stawki 5 proc. w obrocie handlowym oraz 8 proc. w gastronomii.

Zmiana miała zwiększyć wpływy podatkowe, ale jej autorzy wskazywali także na cele zdrowotne. Rząd argumentował, że preferencje podatkowe nie powinny obejmować produktów przypominających napoje alkoholowe lub zawierających nawet niewielkie ilości alkoholu, zwłaszcza ze względu na możliwość ich spożywania przez osoby niepełnoletnie.

Prezydent nie podzielił tej argumentacji. W uzasadnieniu weta zwrócił uwagę na gospodarcze konsekwencje podwyżki oraz wątpliwości dotyczące jej wpływu na zachowania konsumentów.

VAT miał wzrosnąć z 5 do 23 proc.

Projekt przewidywał zmianę zasad opodatkowania kilku kategorii napojów. Nowa stawka miała objąć między innymi piwa bezalkoholowe, w tym produkty oznaczone jako 0,0 proc., bezalkoholowe wina i cydry powstające w procesie dealkoholizacji lub zatrzymania fermentacji oraz napoje zawierające kofeinę lub taurynę.

Warunkiem objęcia produktów zmianą była zawartość co najmniej 20 proc. soku. Nie chodziło więc o automatyczne podniesienie VAT na wszystkie napoje energetyczne i wszystkie piwa bezalkoholowe, lecz o odebranie preferencji podatkowej określonym produktom, które dotychczas mogły z niej korzystać ze względu na skład. W przypadku sprzedaży detalicznej stawka miała wzrosnąć z 5 do 23 proc., a przy sprzedaży w ramach usługi gastronomicznej z 8 do 23 proc.


Warunkiem objęcia produktów zmianą była zawartość co najmniej 20 proc. soku. Nie chodziło więc o automatyczne podniesienie VAT na wszystkie napoje energetyczne i wszystkie piwa bezalkoholowe, lecz o odebranie preferencji podatkowej określonym produktom, które dotychczas mogły z niej korzystać ze względu na skład.


Podwyżka podatku nie musiałaby oznaczać identycznego wzrostu ceny detalicznej. Przy założeniu niezmienionej ceny netto i przeniesienia całego dodatkowego obciążenia na konsumenta cena produktu objętego dotychczas stawką 5 proc. wzrosłaby o około 17 proc. Ostateczne zmiany cen zależałyby jednak od decyzji producentów i sprzedawców.

Dla branży napojowej oznaczałoby to istotną zmianę warunków konkurencji. Produkty, których receptury zawierają znaczną ilość soku, mogłyby stać się droższe od innych napojów bezalkoholowych. Pojawiłoby się również ryzyko modyfikowania receptur w celu dostosowania ich do zasad opodatkowania.

Rząd liczył na blisko 16 mld zł dodatkowych wpływów

W wymiarze budżetowym projekt miał istotne znaczenie. Zgodnie z oceną skutków regulacji podniesienie VAT przyniosłoby państwu niemal 1,3 mld zł dodatkowych dochodów w 2027 roku. Łączne wpływy w okresie dziesięciu lat, od 2027 do 2036 roku, oszacowano na blisko 15,8 mld zł. Kwoty te stanowiły prognozę przygotowaną na potrzeby projektu, a nie gwarantowany przychód budżetu. Rzeczywiste wpływy zależałyby od wielkości sprzedaży, polityki cenowej przedsiębiorstw oraz ewentualnych zmian preferencji konsumentów.

Po prezydenckim wecie zakładana podwyżka nie wejdzie w życie w przewidzianym terminie na podstawie przyjętej ustawy. Oznacza to, że budżet nie uzyska dodatkowych dochodów planowanych w związku z tym rozwiązaniem, chyba że zostanie przyjęta odpowiednia regulacja w dalszym postępowaniu legislacyjnym.

Kwestia przeznaczenia pieniędzy stała się jednym z argumentów prezydenta. Rząd uzasadniał zmianę między innymi ochroną zdrowia publicznego, ale w ustawie nie przewidziano bezpośredniego przekazania dodatkowych wpływów na Narodowy Fundusz Zdrowia, szpitale czy działania profilaktyczne.

To odróżniało zawetowaną nowelizację od równolegle procedowanych zmian dotyczących akcyzy na alkohol, w przypadku których przewidziano mechanizm zwiększający środki kierowane do systemu ochrony zdrowia.

Sadownicy mogli stracić ważnego odbiorcę jabłek

Jednym z najważniejszych gospodarczych argumentów przeciwko podwyżce była sytuacja krajowego sadownictwa. Producenci piw bezalkoholowych i napojów smakowych wykorzystują w swojej działalności koncentraty owocowe, w szczególności jabłkowe. Wzrost opodatkowania mógłby zwiększyć ceny tych produktów, ograniczyć sprzedaż i w konsekwencji zmniejszyć zapotrzebowanie na surowce pochodzące od polskich rolników.


Jednym z najważniejszych gospodarczych argumentów przeciwko podwyżce była sytuacja krajowego sadownictwa. Producenci piw bezalkoholowych i napojów smakowych wykorzystują w swojej działalności koncentraty owocowe, w szczególności jabłkowe. Wzrost opodatkowania mógłby zwiększyć ceny tych produktów, ograniczyć sprzedaż i w konsekwencji zmniejszyć zapotrzebowanie na surowce pochodzące od polskich rolników.


Na takie ryzyko zwracały uwagę organizacje przedsiębiorców uczestniczące w konsultacjach. Konfederacja Lewiatan wskazywała, że zapotrzebowanie branży piwowarskiej na jabłka wykorzystywane między innymi do produkcji piw smakowych wynosi około 30 tys. ton rocznie.

Znaczenie ma również zmieniająca się struktura rynku piwa. Według danych przedstawionych przez organizacje branżowe w 2025 roku cały rynek piwa w Polsce skurczył się o około 7 proc., podczas gdy segment produktów bezalkoholowych pozostawał obszarem wzrostu sprzedaży.

Wprowadzenie wyższego VAT mogłoby osłabić atrakcyjność cenową jednej z nielicznych rozwijających się kategorii produktów browarniczych. Przedsiębiorstwa mogłyby w takiej sytuacji ograniczać produkcję, przenosić podwyżkę na klientów albo zmieniać skład napojów, aby zmniejszyć obciążenia podatkowe.

Ostatni z tych scenariuszy budził szczególne obawy producentów owoców i przetworów. Zmniejszenie zawartości soku w recepturach mogłoby ograniczyć popyt na koncentraty, a tym samym odbić się na sytuacji finansowej sadowników.

Skala tych skutków pozostawała jednak niepewna. Nie było możliwe jednoznaczne określenie, jaka część dodatkowego podatku zostałaby przeniesiona na kupujących ani jak na zmiany cen zareagowałby rynek.

Spór o zdrowotne skutki wyższego opodatkowania

Rządowe uzasadnienie projektu koncentrowało się również na ograniczaniu negatywnych skutków spożywania alkoholu. Zdaniem autorów regulacji produkty bezalkoholowe przypominające tradycyjne napoje alkoholowe mogą wpływać na zachowania konsumentów, w tym osób niepełnoletnich.

Przedstawiciele branży prezentowali odmienne stanowisko. Ich zdaniem rozwój rynku piw i win bezalkoholowych może sprzyjać zastępowaniu napojów alkoholowych produktami o zerowej lub bardzo niskiej zawartości alkoholu. Z tego punktu widzenia podwyższanie podatku od bezalkoholowych alternatyw mogłoby osłabiać ekonomiczną zachętę do ich wybierania.


Przedstawiciele branży prezentowali odmienne stanowisko. Ich zdaniem rozwój rynku piw i win bezalkoholowych może sprzyjać zastępowaniu napojów alkoholowych produktami o zerowej lub bardzo niskiej zawartości alkoholu. Z tego punktu widzenia podwyższanie podatku od bezalkoholowych alternatyw mogłoby osłabiać ekonomiczną zachętę do ich wybierania.


Prezydent uznał, że podczas prac legislacyjnych nie uzasadniono wystarczająco tezy, zgodnie z którą podniesienie cen produktów zawierających 0,0 proc. alkoholu przyczyniłoby się do ograniczenia inicjacji alkoholowej.

Zwrócił również uwagę na niejednolity charakter proponowanych przepisów. Wyższą stawką mogłyby zostać objęte napoje zawierające kofeinę lub taurynę niezależnie od ilości tych substancji. Organizacje producentów podnosiły, że mogłoby to prowadzić do dodatkowego opodatkowania również produktów zawierających ich niewielkie ilości.

Wśród zastrzeżeń pojawił się także problem neutralności VAT, czyli zasady równego traktowania produktów podobnych i konkurujących ze sobą. Część organizacji wskazywała, że odmienne opodatkowanie napojów o zbliżonych właściwościach mogłoby prowadzić do zaburzeń konkurencji.

Sejm przyjął ustawę, ale zabrakło podpisu prezydenta

Projekt trafił do Sejmu 24 września 2026 roku. Po pracach parlamentarnych ustawa została uchwalona 22 października. Za jej przyjęciem głosowało 233 posłów, przeciw było 74, natomiast 133 wstrzymało się od głosu.

Senat rozpatrzył ustawę 27 października i przyjął ją bez poprawek. Dzień później dokument został przekazany prezydentowi do podpisu.

Karol Nawrocki 18 listopada odmówił podpisania nowelizacji i skierował ją do ponownego rozpatrzenia przez Sejm. Weto nie zamyka definitywnie możliwości wprowadzenia podobnych zmian, ale jego odrzucenie wymaga większości trzech piątych głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.

Do czasu ewentualnego odrzucenia weta lub uchwalenia nowej ustawy pozostają dotychczasowe zasady opodatkowania. Napoje spełniające warunki stosowania preferencyjnej stawki VAT nadal mogą korzystać z tej preferencji.

Decyzja prezydenta oznacza zatem utrzymanie obecnych warunków podatkowych dla części producentów napojów energetycznych i bezalkoholowych, a jednocześnie pozbawia budżet możliwości uzyskania dodatkowych wpływów przewidzianych w rządowych prognozach. Dla przedsiębiorstw szczególnie istotne jest zachowanie dotychczasowych zasad na początku 2027 roku, ponieważ unikają one konieczności szybkiego dostosowywania cen, receptur i sposobu rozliczania sprzedaży do nowego systemu podatkowego.

Źródło: WNP/PAP, opracowanie własne

Zobacz również

Różowa świnka skarbonka, stetoskop, tabletki i monety leżące na biurku obok notatnika. Rosnące koszty składki zdrowotnej stanowią duże obciążenie dla przedsiębiorców.
Przeczytaj