Skarbówka straci część uprawnień. Sejm ograniczył dostęp fiskusa do kont bankowych

Dostęp administracji skarbowej do informacji objętych tajemnicą bankową ma zostać ograniczony. Sejm przyjął 22 października 2026 roku nowelizację ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, która zmienia warunki pozyskiwania danych dotyczących rachunków osób fizycznych. Nowe regulacje mają zawęzić katalog sytuacji, w których banki mogą przekazywać takie informacje organom skarbowym.

Zmiana dotyczy jednego z uprawnień wykorzystywanych przez fiskusa w działaniach związanych z wykrywaniem naruszeń prawa. Dotychczasowe przepisy umożliwiały pozyskiwanie danych bankowych w szerszym zakresie, nieograniczonym wyłącznie do osób mających status podejrzanego. Uchwalona nowelizacja zmierza do powiązania dostępu do takich informacji z konkretnymi przesłankami dotyczącymi podejrzenia popełnienia czynu zabronionego lub z uzyskaniem zgody sądu.

Zgodnie z przepisami przyjętymi przez Sejm Krajowa Administracja Skarbowa będzie mogła uzyskiwać informacje o rachunkach bankowych osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa albo wykroczenia. Uprawnienie to obejmie również przypadki dotyczące przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych, a więc czynów związanych z naruszeniem przepisów podatkowych.

Najważniejsza zmiana polega na ograniczeniu możliwości pozyskiwania informacji o rachunkach osób fizycznych, które nie mają statusu podejrzanego. Nowelizacja nie odbiera administracji skarbowej prawa do korzystania z danych bankowych podczas prowadzenia spraw dotyczących naruszeń prawa, ale zawęża warunki, w jakich bank może zostać zobowiązany do ich przekazania.

W praktyce oznacza to zmianę punktu ciężkości regulacji. Samo prowadzenie działań przez organy skarbowe nie będzie wystarczającą podstawą do uzyskiwania informacji o rachunkach dowolnej osoby fizycznej na zasadach przewidzianych w dotychczasowych przepisach. Ustawodawca wskazał konkretne okoliczności, w których dostęp ma pozostać dopuszczalny, wiążąc go przede wszystkim z podejrzeniem popełnienia przestępstwa lub wykroczenia.

Nowe przepisy przewidują jednak możliwość uzyskania danych również wtedy, gdy osoba, której dotyczy rachunek bankowy, nie została uznana za podejrzaną. Warunkiem będzie uzyskanie zgody sądu na przekazanie informacji organom skarbowym.

Rozwiązanie to ma znaczenie dla konstrukcji nowych uprawnień KAS. Ustawodawca nie wprowadza całkowitego zakazu pozyskiwania informacji o kontach osób niemających statusu podejrzanego, lecz uzależnia takie działanie od dodatkowego rozstrzygnięcia sądowego. Bank będzie mógł przekazać dane, jeśli sąd wyrazi na to zgodę.

W ten sposób kontrola nad dostępem do informacji bankowych zostanie w określonych przypadkach przeniesiona poza samą administrację skarbową. Nowelizacja zachowuje możliwość wykorzystywania danych potrzebnych w działaniach organów państwa, ale wprowadza dodatkowy warunek ich udostępniania w odniesieniu do osób nieobjętych wskazanymi w ustawie przesłankami.

Zmiany w uprawnieniach Krajowej Administracji Skarbowej uzyskały szerokie poparcie posłów. Za uchwaleniem ustawy zagłosowało 418 parlamentarzystów, a 18 wstrzymało się od głosu. Nikt nie zagłosował przeciwko nowelizacji.

Przyjęcie ustawy przez Sejm nie oznacza jednak, że nowe zasady dostępu do danych bankowych już obowiązują. Kolejnym etapem procesu legislacyjnego będzie rozpatrzenie przepisów przez Senat. Dopiero zakończenie dalszych prac i ogłoszenie ustawy pozwoli na rozpoczęcie stosowania nowych regulacji.

Ustawodawca przewidział stosunkowo krótkie vacatio legis. Zgodnie z uchwalonymi przepisami nowelizacja ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia. Oznacza to, że po zakończeniu procesu legislacyjnego zmiana zasad udostępniania informacji o rachunkach bankowych będzie mogła nastąpić bez długiego okresu przejściowego.

Uchwalona nowelizacja zmienia relację między uprawnieniami organów skarbowych a dostępem do informacji dotyczących rachunków osób fizycznych. Najważniejsze ograniczenie polega na odejściu od możliwości pozyskiwania danych w szerokim zakresie na rzecz wskazania konkretnych przesłanek uprawniających do ich udostępnienia.

Dostęp do danych bankowych pozostanie możliwy w sprawach dotyczących osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa lub wykroczenia, w tym czynów skarbowych. W odniesieniu do pozostałych osób znaczenie będzie miała decyzja sądu. Jest to więc ograniczenie uprawnień administracji, a nie całkowite odebranie jej możliwości uzyskiwania informacji objętych tajemnicą bankową.

Na ostateczne wejście nowych zasad w życie trzeba jeszcze poczekać. Sejm zakończył już swoje prace nad nowelizacją, ale ustawa została skierowana do Senatu. Jeśli proces legislacyjny zostanie zakończony, Krajowa Administracja Skarbowa będzie musiała stosować nowe warunki pozyskiwania danych o rachunkach bankowych po upływie 14 dni od ogłoszenia przepisów.

Źródło: Bankier.pl/PAP, opracowanie własne