Podatkowa rewolucja wraca do Sejmu. Nowy próg PIT, wyższy CIT i ograniczenie ryczałtu

Sejmowa Komisja Finansów Publicznych odrzuciła kilkanaście poprawek, w tym propozycje rezygnacji z podwyżek podatków. Ponowne procedowanie ustawy stało się konieczne po pojawieniu się wątpliwości konstytucyjnych dotyczących wcześniejszych zmian wprowadzonych przez Senat.

Polski system podatkowy czeka kolejna przebudowa. Rządowy projekt nowelizacji przepisów dotyczących PIT, CIT i ryczałtu ponownie trafił pod obrady Sejmu, mimo że niemal identyczna ustawa przeszła wcześniej przez obie izby parlamentu. Powodem były problemy legislacyjne wynikające z poprawek wprowadzonych podczas pierwszego podejścia do reformy.

5 listopada 2026 roku sejmowa Komisja Finansów Publicznych zajęła się nowym projektem, utrzymując jego najważniejsze założenia. Posłowie nie poparli poprawek zmierzających do zwiększenia progów podatkowych, automatycznej waloryzacji tych progów ani wycofania planowanych podwyżek CIT i daniny solidarnościowej. Odrzucono również propozycje pozostawienia dotychczasowego limitu przychodów uprawniającego do korzystania z ryczałtu.

Rządowi zależało na szybkim zakończeniu prac, ponieważ nowe przepisy mają obowiązywać od początku 2027 roku. Przyjęty harmonogram wymagał uchwalenia projektu przez Sejm oraz zakończenia prac w Senacie jeszcze podczas trwających posiedzeń.

Najważniejszą zmianą dla osób rozliczających podatek dochodowy według skali będzie podwyższenie pierwszego progu podatkowego ze 120 tys. do 130 tys. zł rocznie. Dochody mieszczące się w tej granicy pozostaną objęte stawką 12 proc.

Jednocześnie rząd proponuje wprowadzenie dodatkowego przedziału opodatkowania. Dochody przekraczające 130 tys. zł, ale nieprzewyższające 150 tys. zł, mają podlegać nowej stawce wynoszącej 24 proc. Dopiero nadwyżka ponad 150 tys. zł będzie opodatkowana według stawki 32 proc.

 

 

Nowy model oznacza odejście od dotychczasowej dwustopniowej skali podatkowej. Dla części podatników podwyższenie pierwszego progu może oznaczać niższe obciążenia, natomiast dodatkowa stawka 24 proc. ma złagodzić przejście między podstawowym opodatkowaniem a najwyższą stawką 32 proc.

Podczas prac komisji pojawiły się propozycje znacznie dalej idących zmian. Część posłów opowiadała się za podniesieniem progów podatkowych do 180 tys. lub nawet 200 tys. zł. Zgłoszono także postulat corocznej waloryzacji progów, dzięki której ich wysokość byłaby regularnie dostosowywana bez konieczności każdorazowego wprowadzania odrębnej nowelizacji.

Żadna z tych propozycji nie uzyskała jednak poparcia komisji. Pozostawiono zatem rządową konstrukcję trzech stawek z progami ustalonymi na poziomie 130 tys. i 150 tys. zł.

Obniżenie obciążeń dla części podatników PIT ma zostać częściowo sfinansowane przez zwiększenie innych danin. Jednym z najważniejszych elementów reformy jest podniesienie podstawowej stawki CIT z 19 do 22 proc. dla przedsiębiorstw, których przychody w poprzednim roku przekroczyły 50 mln euro.

Podwyżka nie obejmie zatem wszystkich podmiotów płacących podatek dochodowy od osób prawnych. Zgodnie z założeniami Ministerstwa Finansów ma dotyczyć przedsiębiorstw prowadzących działalność na największą skalę. Przewidziano również wyłączenie banków, ponieważ ich opodatkowanie CIT zostało już podwyższone na podstawie odrębnej ustawy.

Wzrost stawki o trzy punkty procentowe będzie miał znaczenie dla firm objętych nowymi zasadami, ponieważ podniesie wysokość podatku naliczanego od dochodu podlegającego opodatkowaniu. Jednocześnie projekt wykorzystuje wartość przychodów z poprzedniego roku jako kryterium określające, które przedsiębiorstwa zostaną objęte wyższą stawką.

Kwestia CIT stała się jednym z najważniejszych powodów ponownego rozpoczęcia procesu legislacyjnego. Wcześniej Sejm wykreślił z ustawy podwyżkę tego podatku, natomiast Senat próbował ją przywrócić. Wywołało to wątpliwości dotyczące dopuszczalnego zakresu senackich poprawek.

Kolejnym elementem finansowania reformy ma być zwiększenie daniny solidarnościowej z 4 do 5 proc. Jest to dodatkowe obciążenie dotyczące osób osiągających najwyższe dochody.

Według danych Ministerstwa Finansów za 2024 rok daninę solidarnościową płaciło około 39 tys. osób. Oznacza to, że planowana podwyżka będzie dotyczyć stosunkowo wąskiej grupy podatników, choć jej znaczenie dla wpływów budżetowych będzie zależało od wysokości uzyskiwanych przez nich dochodów.

Podczas posiedzenia Komisji Finansów Publicznych zgłoszono propozycję odstąpienia od zwiększania daniny. Podobnie jak w przypadku podwyżki CIT komisja opowiedziała się jednak za zachowaniem rządowych rozwiązań.

Znaczące zmiany mają objąć osoby prowadzące działalność gospodarczą i rozliczające się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Rząd zamierza obniżyć limit przychodów uprawniających do wyboru tej formy opodatkowania z 2 mln euro do 250 tys. euro.

To ośmiokrotne zmniejszenie dopuszczalnego poziomu przychodów. W konsekwencji część przedsiębiorców korzystających obecnie z ryczałtu nie będzie mogła nadal rozliczać działalności na dotychczasowych zasadach po przekroczeniu nowego limitu.

Projekt przewiduje także zastosowanie stawki 17 proc. do nadwyżki przychodów osiągniętych w trakcie roku ponad 300 tys. euro. Jest to odrębny mechanizm dotyczący wysokości opodatkowania określonej części przychodów, obok ograniczenia możliwości wyboru samej formy rozliczenia.

Proponowane rozwiązania mogą mieć znaczenie dla przedsiębiorców prowadzących działalność o stosunkowo wysokich przychodach, którzy dotychczas korzystali z uproszczonej formy opodatkowania. W przypadku ryczałtu podatek jest naliczany od przychodu, a nie od dochodu pomniejszonego o koszty jego uzyskania. Dlatego decyzja o zmianie sposobu rozliczania może mieć odmienne konsekwencje dla firm działających w różnych branżach.

Podczas prac komisji pojawiły się poprawki zmierzające do zachowania dotychczasowych zasad ryczałtu. Nie uzyskały jednak poparcia większości.

Najbardziej nietypowym elementem całej reformy jest sposób procedowania ustawy. Jej wcześniejsza wersja została już przyjęta przez Sejm i Senat, ale zmiany wprowadzone w trakcie prac parlamentarnych doprowadziły do problemów prawnych.

Podczas pierwszego głosowania Sejm przyjął dwie istotne poprawki. Pierwsza wprowadzała automatyczną, coroczną waloryzację progów podatkowych. Druga usuwała przepisy dotyczące podwyższenia stawki CIT dla największych przedsiębiorstw.

Senat zdecydował następnie o wykreśleniu waloryzacji oraz przywróceniu podwyżki CIT. To drugie rozstrzygnięcie wywołało wątpliwości konstytucyjne, ponieważ uprawnienia Senatu do wprowadzania poprawek są ograniczone zakresem ustawy przekazanej mu przez Sejm.

Przywrócenie podatku usuniętego wcześniej przez posłów mogło zostać uznane za wyjście poza dopuszczalne granice senackiej poprawki. W takiej sytuacji dalsze procedowanie ustawy wiązałoby się z ryzykiem zakwestionowania prawidłowości procesu legislacyjnego.

Rząd zdecydował się więc przedłożyć nowy projekt obejmujący niemal identyczne rozwiązania. Pozwoliło to ponownie rozpocząć procedurę i poddać pod głosowanie cały pakiet zmian podatkowych, łącznie z podwyżką CIT.

Komisja Finansów Publicznych odrzuciła kilkanaście poprawek zgłoszonych przez przedstawicieli różnych środowisk parlamentarnych. Wśród ich autorów znaleźli się Rafał Komarewicz i Ryszard Petru z klubu Centrum, Sylwester Tułajew z klubu Rozwój Plus, Henryk Kowalczyk z Prawa i Sprawiedliwości oraz poseł niezrzeszony Janusz Kowalski.

Odrzucenie poprawek oznaczało utrzymanie zasadniczej konstrukcji rządowej reformy. Projekt nadal przewidywał podniesienie pierwszego progu PIT, wprowadzenie stawki 24 proc., zwiększenie CIT dla największych przedsiębiorstw, podwyżkę daniny solidarnościowej i ograniczenie ryczałtu.

Stan prac z 5 listopada wskazywał na konieczność szybkiego przeprowadzenia ustawy przez obie izby parlamentu, aby nowe zasady mogły zacząć obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku. Samo odrzucenie poprawek przez komisję nie przesądzało jeszcze o ostatecznym przyjęciu regulacji.

Proponowana reforma łączy obniżenie opodatkowania części dochodów osobistych ze zwiększeniem obciążeń dla największych firm, osób o najwyższych dochodach i części przedsiębiorców korzystających z ryczałtu. Jej skutki będą więc zróżnicowane w zależności od źródła i wysokości dochodu oraz wybranej formy opodatkowania działalności gospodarczej.

Źródło: Business Insider Polska, 5 listopada 2026 r., opracowanie własne