Bałtyk podłączony do sieci. Gospodarka wchodzi w nową erę energetyczną

Skala tego przedsięwzięcia przytłacza. Mówimy o budżecie sięgającym 4,73 miliarda euro, z czego lwią część zabezpieczono w ambitnym modelu project finance, przy udziale aż 25 krajowych i międzynarodowych instytucji finansowych (wspieranych również środkami unijnymi z KPO). Na obszarze 130 kilometrów kwadratowych, zaledwie 23 kilometry od wybrzeża, staje 76 potężnych turbin, każda o mocy 15 MW.

Co te astronomiczne liczby oznaczają dla polskiej gospodarki? Docelowo, po oddaniu farmy do pełnej eksploatacji (co zaplanowano na koniec 2026 roku), Baltic Power rzuci do systemu blisko 4 terawatogodziny zeroemisyjnej energii rocznie. To wolumen zdolny zasilić 1,5 miliona gospodarstw domowych, co stanowi około 3 procent całkowitego krajowego zapotrzebowania na prąd, szacowanego na 165-175 TWh. W dobie rosnącej presji na ESG posiadanie takiego źródła w miksie to strategiczny oddech dla energochłonnego biznesu.

Przyzwyczajeni do potęgi takich gigantów jak Elektrownia Bełchatów, wielu z nas zadaje sobie pytanie: czy wiatraki są w stanie zastąpić węgiel? Pod względem mocy zainstalowanej (1,14 GW) Baltic Power to zupełnie inna liga niż gigantyczne bloki węglowe. Kluczem jest tu jednak współczynnik wykorzystania mocy, który na Bałtyku ma wynieść około 40 procent.

To fundamentalna zmiana w zarządzaniu ryzykiem. Z jednej strony, produkcja energii uniezależnia nas od wahających się cen paliw kopalnych na rynkach światowych oraz rosnących kosztów uprawnień do emisji CO2. Z drugiej jednak – uzależnia nas od kaprysów pogody. Dlatego eksperci słusznie tonują hurraoptymizm: farmy wiatrowe to potężny zastrzyk taniej energii, ale system wciąż wymaga źródeł dyspozycyjnych, potężnych magazynów i sieci zdolnych do bilansowania tak zmiennej podaży.

Dla krajowego biznesu rozwój morskiej energetyki wiatrowej to nie tylko kwestia zielonych certyfikatów, to wehikuł napędzający łańcuchy dostaw. Szacuje się, że udział polskich przedsiębiorstw w cyklu życia projektu wyniesie ponad 21 procent. To nie są wirtualne zyski – to fabryka wież wiatrowych w Gdańsku, czy baza operacyjno-serwisowa w Łebie, która zagwarantuje miejsca pracy na najbliższe trzy dekady eksploatacji farmy.

Dodatkowo, potężna rozbudowa sieci (z węzła w Choczewie wyprowadzone zostaną cztery linie o napięciu 400 kV i długości ponad 250 km) stymuluje branżę technologiczną. To nie przypadek, że w pobliżu nowej infrastruktury planowana jest budowa wielkoskalowych centrów danych (jak kampus w Lublewie), które będą pożerać zieloną energię do obsługi procesów opartych na sztucznej inteligencji.

Na koniec najtrudniejsze pytanie, które pada w każdym gabinecie zarządu: jak to wpłynie na cenę prądu? Model finansowania oparty na kontrakcie różnicowym gwarantuje producentowi stałą stawkę rozliczeniową na 25 lat (pierwotnie określoną na 319,60 zł za MWh i corocznie indeksowaną). Mechanizm ten chroni gigantyczną inwestycję przed szokami rynkowymi.

Nie wolno jednak ulegać złudzeniu, że ta kwota to ostateczna pozycja na rachunku za prąd w naszych firmach. Koszty dystrybucji, opłaty systemowe, podatki i wspomniane potężne koszty bilansowania sprawiają, że ostateczna cena energii to niezwykle skomplikowana układanka. Jedno jest jednak pewne: uruchomienie Baltic Power to dowód na to, że gospodarczy środek ciężkości Polski bezpowrotnie przesuwa się nad morze. To historyczny moment, w którym polskie instytucje, porty i firmy wykonawcze przechodzą przyspieszony kurs z budowy nowej, energetycznej rzeczywistości. Kto ten proces zignoruje, obudzi się w świecie, w którym reguły gry dyktuje już ktoś inny.

Opracowanie własne