Miliardowy zastrzyk z energetyki. Rząd zdejmuje gorset z opłat koncesyjnych

Najpoważniejszy cios spadnie na rynkowych gigantów. Dotychczasowe przepisy wyznaczały sztywny sufit: opłata koncesyjna dla jednego rodzaju działalności nie mogła przekroczyć 2,5 miliona złotych. W ocenie resortu doprowadziło to do faktycznego uprzywilejowania największych podmiotów, których obciążenia przestały odpowiadać generowanym obrotom. Rządowe dane za 2025 rok pokazują ten rozstrzał – 23 przedsiębiorstwa z 27 koncesjami, wypracowujące łącznie 453 miliardy złotych przychodu, wpłaciły do państwowej kasy zaledwie 67,5 miliona złotych.

Projekt definitywnie znosi limit 2,5 miliona złotych, co według ministerialnych szacunków przyniesie budżetowi około 2,8 miliarda złotych rocznie. Równolegle w górę idą same wskaźniki służące do wyliczeń. Zgodnie z propozycją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki współczynniki wzrosną dziesięciokrotnie – dla kluczowych segmentów rynku energii elektrycznej, gazu i ciepła z 0,0005 do 0,005 oraz z 0,0003 do 0,003. Ten ruch ma dorzucić do puli kolejne 750 milionów złotych. W praktyce spółka notująca 1 miliard złotych przychodu objętego wyższą stawką zapłaci 5 milionów złotych daniny, zamiast dotychczasowych kilkuset tysięcy ograniczonych ustawowym limitem.

Korekta dotknie również dół tabeli opłat. Minimalna stawka koncesyjna oraz przedkoncesyjna wzrośnie pięciokrotnie – z obecnego 1000 do 5000 złotych, generując blisko 9 milionów złotych wpływów. Od tego momentu kwota ta nie pozostanie już zamrożona; projekt wprowadza zasadę corocznej waloryzacji o wskaźnik inflacji podawany przez GUS.

Zmienią się także zasady gry w segmencie odnawialnych źródeł energii. Dotychczasowe zwolnienie z opłat dla instalacji o mocy do 5 MW przestanie przysługiwać automatycznie pojedynczym obiektom. Pod uwagę brana będzie łączna moc instalacji należących do danego inwestora. Jeśli przedsiębiorca prowadzi kilka mniejszych farm wiatrowych lub fotowoltaicznych, których zsumowana moc przekroczy 5 MW, zapłaci opłatę na ogólnych zasadach. Zapis ten ma uszczelnić system i wyeliminować dzielenie działalności gospodarczej na mniejsze spółki celowe wyłącznie w celu unikania opłat.

Rządowy harmonogram zakłada, że nowe przepisy obejmą rozliczenia dokonywane w 2027 roku za przychody wygenerowane w roku 2026. Choć roczne obciążenie sektora wzrośnie o około 3,56 miliarda złotych, w Ocenie Skutków Regulacji przy pozycji dotyczącej gospodarstw domowych wpisano zero. Resort nie przewiduje bezpośredniego przełożenia podwyżek na odbiorców indywidualnych.

Projekt nie zawiera jednak kalkulacji, które gwarantowałyby neutralność tych zmian dla cen prądu. Czy spółki energetyczne będą w stanie wchłonąć wielomiliardowe koszty bez próby przeniesienia ich na klientów końcowych lub uwzględnienia w taryfach przedkładanych do zatwierdzenia regulatorowi? Przy rosnących nakładach na modernizację sieci i transformację energetyczną odpowiedź na to pytanie zadecyduje o faktycznym koszcie reformy dla całej gospodarki.

Źródło: Bankier.pl, opracowanie własne