Podatek cyfrowy - trzy procent, które ma zmienić układ sił na cyfrowym rynku

Czy to ostateczny cios w optymalizacje podatkowe Big Techów, czy raczej kolejny koszt, który ostatecznie i tak zostanie przerzucony na faktury lokalnych przedsiębiorców?

Zasady gry, które proponuje resort cyfryzacji, mają wejść w życie 1 stycznia 2027 roku. Sama konstrukcja daniny opiera się na 3-procentowej stawce od przychodów osiąganych na naszym rynku. Wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski podczas prezentacji projektu nazwał tę stawkę „elementem kompromisu”, który ma dawać poczucie bezpieczeństwa. I rzeczywiście, na tle radykalnych pomysłów pojawiających się w innych europejskich stolicach, trzy procent nie brzmi jak konfiskata majątku. Jednak w skali obrotów największych graczy mówimy o gigantycznych kwotach.

Rząd spodziewa się, że nowa danina w ciągu najbliższej dekady wtłoczy do państwowej kasy niemal 31,7 miliarda złotych. Pytanie brzmi: czy globalne korporacje potulnie przeleją te środki, czy po prostu podniosą prowizje dla polskich sprzedawców i ceny za kliknięcie w reklamę?

Twórcy ustawy bardzo precyzyjnie wykalibrowali celownik, by przypadkiem nie trafić w rosnące rodzime biznesy. Aby w ogóle zakwalifikować się do zapłacenia nowego podatku, firma lub skonsolidowana grupa musi spełnić dwa warunki brzegowe jednocześnie. Po pierwsze, jej globalne przychody muszą przekraczać miliard euro. Po drugie, przychody z usług objętych ustawą, wygenerowane stricte w Polsce, muszą przekroczyć 25 milionów złotych w poprzednim okresie rozliczeniowym. Rezydencja podatkowa czy fizyczna siedziba zarządu nie mają tu najmniejszego znaczenia.

Na celowniku znalazły się przede wszystkim trzy modele biznesowe. Pierwszy to giganci żyjący z serwowania nam reklam ukierunkowanych, czyli tych idealnie skrojonych pod nasz profil na podstawie zebranych danych. Drugi to potężne platformy społecznościowe oraz tzw. marketplace’y – internetowe targowiska, które ułatwiają interakcje i handel, pobierając za to solidne prowizje. Trzecią grupą są korporacje, które wprost zarabiają na handlu danymi o użytkownikach.

Warto jednak odnotować, kto na tym celowniku się nie znalazł. Projekt zwalnia z daniny platformy streamingowe, dostawców komunikatorów internetowych oraz usługi płatnicze. Co ważne dla branży e-commerce, wyłączono również klasyczną sprzedaż internetową, w której właściciel sklepu sprzedaje własny towar i nie występuje w roli pośrednika.

Najciekawszy biznesowo element tego projektu kryje się jednak w mechanizmie odliczeń. Konstrukcja podatku sugeruje, że rządowi wcale nie zależy wyłącznie na tym, by Big Techy przelały 3 procent przychodów na rachunek urzędu skarbowego. Ustawa została wręcz zaprojektowana jako narzędzie szantażu inwestycyjnego – w tym pozytywnym, gospodarczym sensie.

Należny podatek cyfrowy będzie można pomniejszyć. I to znacząco. Odliczamy od niego kwotę zapłaconego w Polsce klasycznego podatku CIT. Odliczamy koszty poniesione na lokalną działalność badawczo-rozwojową. Wreszcie – odliczamy wydatki na nabycie, wytworzenie lub ulepszenie środków trwałych nad Wisłą. Jeśli suma tych odliczeń przekroczy wartość podatku, danina ulega wyzerowaniu.

To sprytny ruch. Ministerstwo mówi wprost: nie musicie płacić kary za dominację, jeśli tylko zostawicie ten kapitał w polskiej gospodarce. Zatrudnijcie naszych inżynierów, postawcie tu centra danych, zacznijcie uczciwie rozliczać tu CIT – a wtedy podatek cyfrowy was nie dotknie.

Źródło: PAP, opracowanie własne