Wkrótce zapłacisz cudzy VAT? Absurdalne przepisy podatkowe

Najwięcej kontrowersji wzbudza rozszerzenie mechanizmu tzw. solidarnej odpowiedzialności nabywcy. Nowe prawo bezpośrednio uderzy w firmy, które kupują usługi niematerialne.

Mechanizm jest bezlitosny w swojej konstrukcji. Wystarczy, że pojedyncza faktura przekroczy próg 15 tysięcy złotych, albo łączna wartość netto usług od jednego dostawcy przekroczy 50 tysięcy złotych w miesiącu, a lądujesz na celowniku skarbówki. Jeśli Twój usługodawca nie przeleje VAT-u do urzędu, to Ty zapłacisz ten podatek za niego. Co gorsza, gdy miesięczny limit zostanie przekroczony, zaczniesz odpowiadać solidarnie za absolutnie wszystkie – nawet te najdrobniejsze – faktury wystawione przez tego kontrahenta.

Ministerstwo tłumaczy ten ruch bezwzględną walką z pustymi fakturami. Trudno jednak nie odnieść wrażenia, że aparat państwowy po raz kolejny kapituluje w starciu z prawdziwymi oszustami i woli przenieść ryzyko na uczciwego nabywcę usługi.

Problem tkwi w szczegółach, a dokładniej w sformułowaniu-wytrychu. Przedsiębiorca zapłaci cudzy podatek, jeśli „wiedział lub miał uzasadnione podstawy, by przypuszczać”, że VAT nie trafi na państwowe konto.

Jak w praktyce mała czy średnia firma ma zweryfikować rzetelność podatkową prężnie działającego biura rachunkowego czy dużej agencji marketingowej? To wiedza z definicji niedostępna z poziomu zarządu zlecającego usługę. Zamiast przejrzystych reguł gry, dostajemy skrajnie nieostry obowiązek „należytej staranności”. Co najbardziej niepokojące, jego brak urzędnicy ocenią z perspektywy czasu – dysponując po latach pełnym obrazem sytuacji, którego w dniu transakcji po prostu nie dało się mieć.

Zapewne wielu z was w tym momencie myśli: „przecież płacę przez split payment, jestem bezpieczny”. Do tej pory faktycznie tak było. Zastosowanie mechanizmu podzielonej płatności (MPP) dawało gwarancję ochrony. Nowe przepisy burzą i tę barierę.

Ochrona ze split paymentu nie zadziała, jeśli organ podatkowy uzna, że wiedzieliście o „nadużyciu prawa” po stronie Waszego partnera biznesowego. W ten sposób narzędzie, które miało być absolutnym gwarantem bezpieczeństwa dla firm, przestaje nim być, a weryfikatorem Waszej wiedzy będzie ten sam urząd, który potem wystawi decyzję do zapłaty.

Żeby nie kreślić przed Wami wyłącznie apokaliptycznych wizji, nowelizacja – z której większość przepisów wejdzie w życie 1 stycznia 2027 r. – przynosi także pozytywy. Część firm, m.in. te zamykające działalność, zrzuci z siebie balast niektórych obowiązków sprawozdawczych.

Łatwiej będzie również przy zakupie środków transportu z krajów Unii Europejskiej. Odchodzi w niepamięć konieczność płacenia podatku w morderczym, 14-dniowym terminie. Firmy rozliczą ten VAT na zwykłych zasadach, w bieżącej deklaracji miesięcznej lub kwartalnej, a archaiczny papierowy formularz VAT-23 zostanie zastąpiony informacją elektroniczną (choć z małymi wyjątkami dla podmiotów nieskładających deklaracji VAT).

Z kolei dla graczy z sektora handlu międzynarodowego i logistyki pojawi się zupełnie nowa instytucja – „skład VAT”. To proceduralne koło ratunkowe, pozwalające fizycznie magazynować towary nawet przez 24 miesiące bez konieczności natychmiastowego płacenia daniny. Towar wchodzący do takiego magazynu, a także obrót wewnątrz niego, zyskają zerową stawkę VAT. Podatek rozliczycie dopiero przy wyprowadzeniu produktów ze składu. To bez wątpienia potężny zastrzyk płynności finansowej, choć skorzystanie z tego dobrodziejstwa będzie wymagało zielonego światła od skarbówki i prowadzenia szczegółowej ewidencji.

Bilans zysków i strat nowej legislacji wydaje się jednak bezlitosny dla spokoju w biznesie. Państwo jawnie przerzuca ciężar uszczelniania systemu na barki firm.

Źródło: Money.pl, opracowanie własne